Aanbestedingen met één inschrijving: wat een enkele inschrijver onthult

Het aantal ontvangen inschrijvingen is een procedureel gegeven, niet commercieel gevoelig, dus diensten vermelden het veel vaker dan het bedrag. In de Nederlandse gunningsaankondigingen in TED sinds januari 2025 staat het bij bijna vier op de vijf, en bij 26 % daarvan is het antwoord één: een enkele inschrijver.

Wat één inschrijving betekent

Het betekent dat de aanbestedende dienst geen keuze had. Soms is dat onvermijdelijk: er zijn markten met één geloofwaardige leverancier en procedures die dat per definitie zijn, zoals de onderhandelingsprocedure zonder aankondiging wegens exclusiviteit. Vaker wijst het op een van twee dingen: een bestek dat rond de huidige leverancier is geschreven, of een markt waarin niemand anders wist dat er een aanbesteding liep. Van allebei kun je profiteren.

Het percentage verschilt sterk per sector

Gemeten per CPV-divisie in ons Nederlandse corpus, alleen over gunningen die het aantal inschrijvingen vermelden:

• Softwarepakketten en informatiesystemen (CPV 48): 43 % op één inschrijving.
• IT-diensten: advies, softwareontwikkeling, internet en ondersteuning (CPV 72): 37 %.
• Zakelijke dienstverlening: juridisch, marketing, advies en personeel (CPV 79): 26 %, over ruim 2.200 gunningen.
• Bouwwerkzaamheden (CPV 45): 19 %.
• Architecten- en ingenieursdiensten (CPV 71): 16 %.
• Groenvoorziening en landbouwdiensten (CPV 77): 12 %.

Het IT-cijfer verdient aandacht. Een deel ervan is onvermijdelijk, omdat licenties en onderhoud op bestaande systemen vaak maar bij één partij kunnen worden afgenomen. De rest van het verschil is het interessante deel: de bouw, met gestandaardiseerde bestekken en veel gekwalificeerde aannemers, heeft ruim twee keer zo weinig enkele inschrijvingen als software.

Hoe je het benut

1. Zoek aanbestedende diensten die in jouw categorie herhaaldelijk op één inschrijving gunnen. Daar heeft een geloofwaardige nieuwkomer bij de volgende aanbesteding de meeste ruimte.
2. Leg de enkele inschrijving naast de einddatum van het contract. Een contract met één inschrijver dat over twaalf maanden afloopt, is de duidelijkste kans in de markt.
3. Lees het vorige bestek. Waren de geschiktheidseisen of de opdrachtomschrijving te smal, dan is de marktconsultatie het moment om dat te zeggen, vóórdat het nieuwe bestek wordt geschreven.
4. Vergelijk het gunningsbedrag met de geraamde waarde, als beide zijn vermeld. Zonder concurrentie dwingt niets de prijs omlaag, en het verschil zegt je hoeveel ruimte een alternatieve inschrijving heeft.

Niets hiervan vereist een abonnement. De aankondigingen zijn openbaar, het veld is gedocumenteerd en de methode hierboven is de hele methode. Wat moeite kost, is het doen over tienduizenden aankondigingen per jaar zonder eigen fouten te introduceren, en dat is wat Adjudera doet.

Veelgestelde vragen

Betekent één inschrijving dat er iets mis is gegaan?

Niet per se: er bestaan markten met één geloofwaardige leverancier en procedures die per definitie één kandidaat toelaten. Het betekent wel dat er geen concurrentiedruk was, wat tegelijk een mededingingsvraag is en een signaal dat een geloofwaardige uitdager bij de volgende aanbesteding een ongewoon voordeel heeft.

Waar komt het aantal inschrijvingen vandaan?

Het is een veld in de gunningsaankondiging zelf, ingevuld door de aanbestedende dienst in de eForms-standaard. Wij schatten het niet: een gunning zonder opgegeven aantal wordt uit alle percentages weggelaten in plaats van ingevuld.

Waarom ligt het Nederlandse percentage lager dan in Spanje of Italië?

Vooral door de sectormix: medische hulpmiddelen en geneesmiddelen, waar veel percelen per product worden gegund en enkele inschrijvingen gewoon zijn, zijn in Nederland maar 2 % van de gunningen met een opgegeven aantal inschrijvingen, tegen ruim een derde in Italië. Landen vergelijken heeft daarom alleen zin binnen dezelfde CPV-divisie.

Zo automatiseert de looptijdradar van Adjudera dit werk